Có thể bạn chưa biết, Huế là nơi bị ảnh hưởng sâu sắc nhất tư tưởng Phật Giáo ở Việt Nam. Nơi đây có nhiều nét văn hóa truyền thống lâu đời vẫn còn được giữ gìn.
Chính vì vậy, hãy chuẩn bị tinh thần thật tốt để đọc những câu chuyện truyền thuyết sau, nó gắn liền với các lời nguyền đã được truyền miệng từ đời này sang đời khác tại mảnh đất Huế. Một trong những câu chuyện mình muốn giới thiệu với các bạn là truyền thuyết về Chùa Thiên Mụ hay còn có tên là Chúa Linh Mụ.
Chùa Thiên Mụ hay còn gọi là Chùa Linh Mụ
Trước hết xin điểm qua tọa lạc của ngôi chùa đầy huyền bí này, nó nằm trên một ngọn đồi cao Hà Khuê đường Nguyễn Phúc Nguyên, làng An Ninh Thượng, Phường Kim Long bên Bờ Bắc cách thành phố Huế 5km.
Các bạn có thể đi từ Cầu Tràng Tiền (hoặc Cầu Phú Xuân) rẻ sang trái đi đến cuối đường Lê Duẫn, đi thằng tiếp đến đường Kim Long và đi hết đường Kim Long là đến đường Nguyễn Phúc Nguyên, các bạn nhớ giữ xe (nếu bạn có dùng phương tiện đi lại) tại chỗ giữ xe chùa Thiên Mụ trước khi vào thăm chùa nhé.
Đường dẫn đến Chùa Thiên Mụ, Huế
Truyền thuyết Chùa Thiên Mụ bất đầu từ lúc ở ngọn đồi Hà Khê này có người trông thấy một bà già mặc áo đỏ quần xanh ngồi chơi trên đồi và nói: “Rồi đây sẽ có chân Cháu đến dựng lại chùa ở nơi này để tụ linh khí mà làm bền cho long mạch”. Nói xong, bà ấy biến mất. Từ đó, người dân đặt cho chùa cái tên Thiên Mụ Sơn. Và vào một ngày đẹp trời năm Tân Sửu (1601) Chúa Nguyễn Hoàng du ngoạn phong cảnh thiên nhiên, khi đến đây thì nghe được câu chuyện về bà lão, Chúa thấy phong cảnh nơi đây lại tuyệt đẹp, địa thế rất tốt nên cho dựng lại chùa, viết biển đề “Thiên Mụ Tự” (đến đời vua Tự Đức đổi thành tên Linh Mụ Tự). Đây là truyền thuyết về tên chùa là Linh Mụ hay Thiên Mụ.
Ngoài ra, Chùa còn mang trên mình một lời nguyền “tình duyên oan trái”. Đó là hễ “Trai gái yêu nhau cùng lên chùa Thiên Mụ, trở về thì sẽ chia tay. Người đến đây độc thân nếu thành tâm cầu nguyện sẽ sớm gặp được chân tình”.
Lời nguyền bất đầu trong thời kỳ phong kiến còn rất hưng thịnh ở Huế với các tư tưởng lễ giáo ăn sâu trong tiềm thức đã gò bó cuộc sống con người ở khoảng thời gian đó. Đặc biệt là quan hệ giữa trai và gái như “nam nữ thụ thụ bất thân”, “môn đăng hộ đối”, “trai năm thê bảy thím, gái chính chuyên một chồng”, “xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử” hay “cha mẹ đặt đâu con ngồi đấy” “trai tài gái sắc”… Biến cố chuyện tình duyên trong lời nguyền bất đầu khi một đôi trai gái yêu nhau sâu đậm trong thời gian Chúa Nguyễn Hoàng cai trị. Nhưng trớ trêu thay, gia cảnh của chàng trai quá chênh lệch so với cô gái. Chàng trai sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo khó, lại mồ côi từ nhỏ nên cuộc sống của anh rất cơ cực, đói rách còn cô gái phải nói là “sinh ra đã là tiểu thư”, có kẻ hầu người hạ lại rất xinh đẹp, cầm kỳ thi họa. Rõ ràng là hoàn toàn không “môn đăng hộ đối” nhưng họ bất chấp đến với nhau vì tình yêu chân chính, cái mà thời đó chỉ có thể đem đo bằng vật chất và gia cảnh.
Chính vì thế, chuyện tình của đôi nam nữ chỉ diễn ra trong lén lút, không ai hay biết. Và chuyện gì đến cũng sẽ đến, sau nhiều lần gặp chàng trai trong âm thầm cũng đã bị gia đình cô gái phát hiện ra. Chuyện tình đẹp trở thành bi kịch kể từ đây, khi bất giác gia đình đã kịch liệt ngăn cấm cô gái không được giao du với chàng trai nữa và kiếm ngay một mối tương xứng là một nhà quan lại giàu có tiếng định sẵn ngày kết hôn với cô gái để sớm kết thúc chuyện này.
Họ yêu nhau và tự nguyện đến với nhau nhưng bị gia đình và mọi người ngăn cấm vì không theo tư tưởng phong kiến thời đó. Nếu cứ cố tiếp tục qua lại trong lén lút như vậy cũng sẽ bị đàm tiếu, kỳ thị. Quá đau khổ họ quyết định “sống không ở được với nhau thì chết sẽ mãi mãi bên nhau”. Bến thuyền Mụ (trước chùa Thiên Mụ) là nơi đã chứng kiến lời thề son sắc mãi ở bên nhau của đôi trai gái trước khi gieo mình xuống dòng sông sâu.
Nhưng trớ trêu thay, số phận không cho họ toại nguyện chàng trai chết dưới dòng sông Hương còn cô gái lại được người dân ở ven sông cứu sống. Linh hồn chàng trai đợi cô gái từ ngày này qua ngày khác vẫn không thấy. Sau đó mới hay biết cô gái khi được cứu sống bị gia đình nhốt lại và ép gả. Lúc đầu cô gái còn kháng cự kịch liệt sau cũng an phận theo ý gia đình về làm dâu nơi vị quan giàu có, cuộc sống cô gái rất hạnh phúc, hào môn thế gia. Oan hồn của chàng trai uất hận cho thân phận trắc trở đã bay đến “nhập” vào Chùa Thiên Mụ và nguyền “Trai gái yêu nhau cùng lên chùa Thiên Mụ, trở về thì sẽ chia tay”. Nhưng chàng trai bản chất vẫn là một người lương thiện, chỉ vì cô gái không giữ lời hứa của mình nên oán trách số phận mà đặt ra lời nguyền như vậy nên chàng trai đã thêm một lời nguyền “Người đến đây độc thân nếu thành tâm cầu nguyện sẽ sớm gặp được chân tình” ở phía sau câu oán.
Có thể nói lời nguyền này xuất phát từ “tình yêu không có lỗi, lỗi ở gia cảnh”, họ yêu nhau nhưng không đúng thời điểm. Lời nguyền “tình duyên oan trái” đó được những người ở nơi đây truyền từ đời này sang đời khác, có người tin nhưng cũng có người không tin. Hằng năm, ở Chùa Thiên Mụ đón tiếp rất nhiều vị khách ở phương xa đến, có rất nhiều cặp đôi đến để thử thách tình yêu của mình, có những cặp đã sống rất hạnh phúc sau chuyến đi nhưng cũng có những cặp đôi cãi vã, chia tay. Có phải lời nguyền linh ứng hay vì tình yêu của họ không thật sự chân thành và thấu hiểu lẫn nhau để mãi bên nhau??
Chùa Thiên Mụ không chỉ hấp dẫn du khách đến đây vì tin đồn lời nguyền mà nơi đây còn có phong cảnh cực kỳ đẹp nên chùa Thiên Mụ còn được nhắc đến là ngôi chùa đẹp nhất thời bấy giờ. Bạn sẽ phải hối tiếc nếu du lịch ở Huế mà không ghé đến đây vì nó “miễn phí vé” hoàn toàn để bạn tham quan. Cùng điểm sơ qua bên trong khu Chùa Thiên Mụ.
Chùa Thiên Mụ bằng flycam
Sau khi giữ xe xong, bạn đi thẳng lên dốc cao rẽ phải băng qua con đường nhỏ gập ghền đá cuối con đường có lối đi vào chùa bên tay trái. Khung cảnh đầu tiên của ngôi chùa trong mắt bạn là con đường lát gạch đã cũ và vườn hoa. Đây là khu vực sau lưng chùa với điện Địa Tạng được xây bằng một số vật liệu gỗ nặng của đình Hương Nguyện còn xót lại sau trận bão năm Thìn (1904). Điện này dựng lại trên nền gạch cũ rất rộng của điện Di Lặc thờ Quan Công đã được dở bỏ.
Điện Địa Tạng, Chùa Thiên Mụ
Cùng dạo bước ngắm nhìn khu vườn hoa bình dị trên con đường thẳng lát gạch cũ của điện Di Lạc còn xót lại đưa chúng ta đến điện Đại Hùng.
Điện Đại Hùng, Chùa Thiên Mụ
Đây là chính điện trong chùa được khôi phục năm 1959 có kiến trúc ba gian của ngôi nhà Việt xưa với nhiều cột được xây bằng bê tông có lớp sơn giả gỗ. Trong điện thờ 2 vị phật, phía trước khu gian gữa là nơi thờ Phật Di Lặc. Phật có tai to để nghe những chuyện khổ của thiên hạ, bụng to để bao dung những chuyện khổ dung trong thiên hạ, miệng rộng hay cười những chuyện khó cười trong thiên hạ. Ở bức hoành phi trên cao có 4 chữ “ Linh Thửu Cao Phong” do chúa Nguyễn Phúc Chu ngự đề năm 1714, ngoài ra trong điện còn treo một cái khánh đồng khá lớn chạm hình nhật nguyệt, tinh tú và khắc những dòng chữ cho biết khánh này do một vị quan người Quảng Trị là Trần Đình Ân thuê đúc năm 1677 để cúng cho chùa. Người ta so sánh nơi chùa tọa lạc giống như đồi Linh Thửu ở đất Ấn Độ, nơi đất Phật đắc đạo.
Khung cảnh bên trong điện Đại Hùng, Chùa Thiên Mụ
Qua khỏi nơi thờ tượng Di Lạc, chúng ta vào bên trong điện là nơi thờ Tam Thế Phật ở chính giữa, hai bên là Văn Thù Bồ Tát và Phổ Hiền. Đi theo lối bên hông điện ra phía sau vườn là nhà trưng bày những hỉnh ảnh và chiếc xe của hòa thượng Thích Quảng Đức, người tự thiêu vào năm 1963 để chống chế độ đàn áp Phật giáo.
Chiếc xe của hòa thượng Thích Quảng Đức đặt tại điện Đại Hùng, Chùa Thiên Mụ
Rời khỏi điện Đại Hùng đến khu vực bên phải điện là khu vực của đình Hương Nguyên được xây vào thời vua Thiệu Trị (1841-1847). Đây là nguyên mẫu một ngôi nhà tứ giác độc đáo của 150 năm trước. Đứng trong nhà nhìn lên, chúng ta thấy hình bát quái được cấu trúc khéo léo ở nóc.
Đình Hương Nguyên, Chùa Thiên Mụ
Gần với Đình Hương nguyên là Lầu Lục giác, Tứ giác phía trước. Với một nhà để bia, một nhà để quả chuông đúc thời Chúa Nguyễn Phúc Chu.
Lầu Lục giác, Tứ giác phía trước ở Chùa Thiên Mụ
Và nơi mà các bạn sẽ ấn tượng nhất là Tháp Phước Duyên còn được gọi là Phước Duyên Bửu Tháp, ngôi tháp cao to phía trước Lầu Lục giác, Tứ giác.
Tháp Phước Duyên còn gọi là Phước Duyên Bửu Tháp ở Chùa Thiên Mụ
Tháp hình bát giác cao 7 tầng (21m) dưới lớn trên nhỏ. Số 7 là con số linh của đạo phật. Hệ thống bậc cấp trước chùa cũng tính theo số 7. Trong tháp có hệ thống bậc thang xây cuốn từ dưới lên trên, chỉ trừ giữa tầng thứ 6 và tầng thứ 7 là phải dùng cái thang di động bằng gỗ và cái cửa với chìa khoá đặc biệt, vì ở tầng trên cùng này xưa kia có thờ tượng Phật bằng vàng.
- Tầng một thờ đức Phật Quá Khứ Tỳ Bà Thi (Vipassi )
- Tầng hai thờ đức Phật Thi Khí (Sikkhi )
- Tầng ba thờ đức Phật Tỳ Xá Phù (Vessabhu)
- Tầng bốn thờ đức Phật Câu Lưu Tôn (Kakusandha)
- Tầng năm thờ đức Phật Câu Na Hàm (Konagamana)
- Tầng sáu thờ đức Phật Ca Diếp (Kassapa)
- Tầng bảy thờ đức Thích Ca Mâu Ni, Tây Phương Cực Lạc Pháp Vương. Còn có tôn giả Ca Diếp và A Nan thờ bên cạnh
Ngoài ra, chùa còn có cổng chính của chùa có tên là cổng Tam Quan nằm gần Tháp Phước Duyên với các kiến trúc điêu khắc sắc sảo của người Việt cổ.
Cổng Tam Quan, Chùa Thiên Mụ
Bên cạnh các công trình đắc sắc của chùa, ta còn có thể ngắm quang cảnh đẹp lung linh của dòng sông Hương yên bình từ trên các bật cao của Tháp Phước Duyên. Và mình khuyên bạn nếu đến đây, các bạn nên chuẩn bị một bộ áo dài kèm theo chiếc nón lá để có những bức ảnh kỷ niệm đẹp trong khung cảnh thiên nhiên yên bình mặn mà xứ Huế này.
Khung cảnh nhìn từ trên cao từ Tháp Phước Duyên, Chùa Thiên Mụ
Các bạn còn có thể nhìn ngắm quang cảnh xung quanh chùa Thiên Mụ bằng cách du thuyền trên sông Hương đến đây.
Theo thời gian, Chùa vẫn được bảo tồn trước sức tàn phá của thời gian, trải qua biết bao trận bão càng quét của thiên nhiên miền Trung để mang âm thanh Chuông chùa vang vọng mãi nơi đây.
“Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Thiên Mụ, canh gà Thọ Xương”
Người viết
- Trần Thị Ngọc Mỹ-
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét